Deze cliënt kwam bij ons met pijn rond het stuitje en de bilregio. De klachten waren aan beide kanten aanwezig, maar duidelijk meer aan de rechterzijde.
De klachten bestonden al meerdere jaren.
Vooral langdurig zitten was vervelend. Daarnaast ontstond er pijn bij het opstaan vanuit een stoel.
Omdat de klachten al zo lang aanwezig waren, zijn we stap voor stap gaan onderzoeken welke structuren mogelijk een rol speelden.
Stap 1 – Onderzoek van de mobiliteit
We begonnen met het beoordelen van de mobiliteit van onder andere de heupen en het bekkengebied.
Hier kwamen eigenlijk geen bijzonderheden uit naar voren.
De mobiliteit was goed en links en rechts waren vergelijkbaar.
Dat is belangrijke informatie. Wanneer de beweeglijkheid normaal is, wordt het minder waarschijnlijk dat een duidelijke bewegingsbeperking de belangrijkste factor achter de klachten is.
Daarom gingen we verder kijken.
Stap 2 – Welke spieren hebben een verhoogde spanning?
Vervolgens onderzochten we de spieren rondom de heup en bil door middel van palpatie.
Hierbij voelen we onder andere naar verschillen in spierspanning en drukgevoeligheid.
Spieren met een normale spiertonus zijn op dat moment minder interessant voor het verdere onderzoek. Onze aandacht gaat juist uit naar spieren die duidelijk meer spanning of drukgevoeligheid laten zien.
Bij deze cliënt vielen twee gebieden op:
De m. gluteus maximus, de grote bilspier, was sterk drukgevoelig en had een verhoogde spierspanning.
Ook de heupheffers aan de voorzijde van de heup, waaronder de iliacus, hadden een duidelijk verhoogde spierspanning.
Dat is interessant.
Maar een spier die gespannen aanvoelt, hoeft niet automatisch een spier te zijn die simpelweg “vastzit”.
Daarom gingen we de functie van deze spieren testen.
m. gluteus maximus
m. illiacus
Stap 3 – Spierfunctie testen
Bij een spierfunctietest kijken we niet alleen naar hoeveel kracht iemand kan leveren.
We willen vooral weten: kan deze spier op het juiste moment goed functioneren binnen een beweging?
Een spier kan groot en sterk zijn en tóch tijdens een specifieke test verminderd functioneren.
Wanneer we in deze casus zeggen dat een spier “zwak test”, bedoelen we daarom niet dat iemand letterlijk te weinig spierkracht heeft. Het betekent dat de spier tijdens de specifieke functietest niet optimaal reageert.
Bij deze cliënt zagen we:
- Gluteus maximus → test verminderd.
- Iliacus → test verminderd
Opvallend genoeg waren dit juist de spieren waar we tijdens de palpatie een verhoogde spierspanning hadden gevonden.
Daarom gingen we verder testen.
Stap 4 – Gespannen betekent niet automatisch ’te kort’ of ‘vast’
Uit het verdere functieonderzoek ontstond een interessant beeld.
De gluteus maximus bleek overactief, terwijl de iliacus juist onderactief functioneerde.
En dit is een belangrijk onderscheid.
Beide spieren hadden namelijk een verhoogde spierspanning.
Je zou daardoor in eerste instantie kunnen denken:
”Dan moeten we beide spieren losmaken.”
Maar dat is niet noodzakelijk het geval.
Een spier met een verhoogde spierspanning kan binnen het bewegingspatroon te veel werk verrichten. Maar een spier kan ook gespannen aanvoelen terwijl hij juist onvoldoende goed wordt aangestuurd of onvoldoende bijdraagt aan de beweging.
Hoge spierspanning vertelt ons dus niet automatisch wat we met een spier moeten doen.
We willen eerst weten hoe die spier functioneert.
De behandeling
Op basis van het onderzoek behandelen we beide spieren daarom verschillend.
1. Gluteus maximus: spanning verminderen
Omdat de gluteus maximus overactief functioneerde en duidelijk verhoogde spanning liet zien, richt de behandeling zich hier op het verminderen van die spanning.
Hiervoor kunnen we onder andere gebruikmaken van:
- massage;
- fascia release;
- dry needling.
Het doel is niet simpelweg om de spier “los te maken”, maar om de overmatige activiteit en spanning te beïnvloeden.
2. Iliacus: juist activeren
Bij de iliacus kiezen we voor een andere strategie.
Ondanks de verhoogde spierspanning bleek deze spier tijdens het functieonderzoek juist **onderactief**.
Deze spier willen we daarom niet alleen maar ontspannen.
De behandeling richt zich juist op **gerichte activerende en spierversterkende oefeningen**, zodat de iliacus beter leert bijdragen tijdens bewegingen waarbij hij nodig is.
De kern van deze casus
Deze casus laat mooi zien waarom alleen voelen waar een spier gespannen is niet voldoende is.
Beide spieren voelden gespannen aan.
Maar functioneel gedroegen ze zich anders:
Gluteus maximus → verhoogde spanning + overactief
→ spanning verminderen
liacus → verhoogde spanning + onderactief
→ activeren en gericht trainen
Het uiteindelijke doel is om de samenwerking tussen beide spiergroepen te verbeteren en daarmee de belasting rondom het bekken en de pijnlijke regio gunstig te beïnvloeden.
Dat is ook waarom we bij langdurige klachten niet alleen kijken naar **waar het pijn doet**, maar vooral proberen te begrijpen **welke factoren mogelijk bijdragen aan het in stand houden van de klacht**.
Het resultaat
Wat deze casus extra bijzonder maakt, is dat de cliënt vóór het traject bij ons **al meerdere vormen van therapie had geprobeerd**. Ondanks deze eerdere behandelingen bleven de klachten bestaan en had zij al jarenlang pijn rondom het stuitje en de bilregio.
Door opnieuw naar de klacht te kijken en niet alleen te onderzoeken waar de pijn zat, maar vooral hoe de betrokken spieren functioneerden en samenwerkten, ontstond een ander beeld.
Op basis daarvan konden we de behandeling veel gerichter inzetten: de overactieve gluteus maximus behandelen om de spanning te verminderen en tegelijkertijd de onderactieve iliacus gericht activeren en trainen.
Na jarenlang pijnklachten te hebben gehad én verschillende vormen van therapie te hebben geprobeerd, is de cliënt inmiddels al geruime tijd volledig klachtenvrij.
Langdurig zitten geeft geen pijn meer en ook het opstaan vanuit een stoel verloopt weer zonder klachten.
Deze casus laat mooi zien waarom een spier met een hoge spierspanning niet automatisch een spier is die alleen maar “losgemaakt” moet worden. Door verder te kijken naar de **functie en samenwerking van spieren**, kan soms een andere ingang voor de behandeling worden gevonden.
Na jarenlange klachten en meerdere eerdere behandeltrajecten is deze cliënt inmiddels al lange tijd klachtenvrij.
triggerpoint m. gluteus maximus
Triggerpoints en een verhoogde spierspanning in de gluteus maximus kunnen pijn geven in de bilregio, maar ook rondom het heiligbeen en stuitje. Opvallend is dat deze pijn onder andere kan optreden tijdens langdurig zitten en bij het opstaan vanuit een stoel. Dit kwam sterk overeen met het klachtenpatroon van deze cliënt.
